Voor de succesvolste organisaties, van kmo’s tot grote ondernemingen, speelt de procurementafdeling een cruciale rol bij het stimuleren van winstgevendheid, het waarborgen van stabiliteit en het plannen van toekomstige groei. Hun benadering van inkoop omvat drie fundamentele onderdelen: strategisch, operationeel en tactisch.
Alle drie zijn essentieel en vervullen elk een duidelijke rol bij het helpen van bedrijven om kosten te besparen, de efficientie te verbeteren, innovatie te stimuleren en sterke leveranciersrelaties op te bouwen die aansluiten bij de langetermijndoelstellingen van de organisatie.
In deze blog leggen we uit wat elk type inkoopactiviteit inhoudt, waarom ze allemaal belangrijk zijn en hoe je deze drie onderdelen samenbrengt in een integrale aanpak die je niet kunt missen.
Wat is strategische procurement?
Strategische procurement omvat, zoals de naam al aangeeft, een holistische en toekomstgerichte benadering. Deze aanpak is gebaseerd op zakelijke principes als voorspelbaarheid, wendbaarheid en precisie, en richt zich op langetermijnplanning en besluitvorming die inkoopactiviteiten afstemt op de bredere bedrijfsstrategie, of dat nu meer besparingen, nauwkeurigere prognoses of een andere activiteit is. Op die manier kan procurement bredere zakelijke voordelen opleveren.
Bij strategische procurement ligt de nadruk op informatie en analyses, vooral gezien wereldwijde verstoringen in de supply chain, om bedrijven te helpen deze uitdagingen aan te pakken, wendbaarder te worden en datagedreven beslissingen te nemen. Strategische inkoop kijkt waar meer operationele efficiëntie kan worden bereikt door kosten te verlagen die samenhangen met versnipperde processen of mismanagement. Het vereist ook dat teams specifieke frameworks en tools inzetten om deze data te verzamelen en vervolgens te analyseren.
Wat houdt het in?
Strategische focus
Door markttrends te analyseren en strategische beslissingen te nemen, kun je invloed uitoefenen op de toekomst van je organisatie. Data inzetten helpt dan weer om risico's in je volledige P2P-proces te beoordelen en beperken, alsook om kansen voor prognoses te identificeren.
Langetermijnplanning
Naast het opbouwen van duurzame en effectieve leveranciersrelaties, kijkt strategische inkoop vooruit op het gebied van sourcing, risicobeheer en innovatie.
Waardecreatie
Door de productkwaliteit te verbeteren, totale kosten te verlagen, innovatie te versterken en duurzaamheid te ondersteunen, kan inkoop een functie zijn die waarde creëert en zo bijdraagt aan de concurrentiekracht en financiele prestaties van de hele organisatie op lange termijn.
Leveranciersrelaties
In tegenstelling tot de meer operationele kant, richt strategische procurement zich op het ontwikkelen van langdurige, samenwerkingsgerichte relaties met leveranciers, met als doel wederzijdse groei, innovatie en betrokkenheid te realiseren.
Waarom is het zo belangrijk?
Strategische procurement biedt een aantal onmiskenbare voordelen. Ten eerste stelt het je in staat om je investeringen te maximaliseren voor een hogere ROI, bijv. procesautomatisering, het stroomlijnen van workflows of het prioriteren van leveranciersbeheer. Je kunt ook strategieën ontwikkelen om de totale uitgaven van je organisatie (direct en indirect) te verlagen door leveranciers te consolideren, kostencategorieen te verbeteren, proceslacunes te dichten en nieuwe tools te implementeren.
Naast financiële voordelen is er ook de mogelijkheid om het risico voor je supply chain te reduceren door proactiever te werk te gaan en data te gebruiken om mogelijke verstoringen te voorspellen. Risico’s kunnen ook worden beperkt door een diverser portfolio van leveranciers op te bouwen dat aansluit bij je strategische doelstellingen.
Wat is operationele procurement?
Operationele procurement is waar we doorgaans aan denken bij het woord 'procurement'. Het verwijst naar de dagelijkse inkoopactiviteiten en transacties die de dagelijkse bedrijfsactiviteiten van een organisatie ondersteunen, waaronder de inkoop van goederen en diensten, maar ook de indirecte vraag. Soms wordt dit MRO-inkoop genoemd, gerelateerd aan de 'maintenance, repair and operations' van een bedrijf.
Wat houdt het in?
Routinematige transacties
Operationele procurement draait om terugkerende aankopen van artikelen die een bedrijf regelmatig nodig heeft, zoals kantoorbenodigdheden, onderdelen voor machineonderhoud enz.
Efficiëntie en snelheid
Het gaat om het stroomlijnen van processen, kosten verlagen en de nodige goederen en diensten voor een vlotte dagelijkse bedrijfsvoering op tijd laten leveren.
Transactionele relaties
Door de aard ervan zijn leveranciersrelaties binnen operationele procurement meer transactioneel, met de nadruk op prijs en beschikbaarheid.
Procesgericht
Om efficiëntie te waarborgen, kosten te beheersen en fouten tot een minimum te beperken, steunt dit soort procurement op het strikt volgen van vooraf gedefinieerde processen.
Waarin verschilt operationele van strategische procurement?
Het belangrijkste verschil zit in het einddoel: ontwikkel je een strategie voor langetermijnvoordelen in het volledige procurementproces of ben je gericht op het in stand houden van de dagelijkse bedrijfsactiviteiten? Strategische procurement vraagt om een bredere blik, waarbij veel planning in beslissingen gaat zitten, terwijl operationele procuremet vereist dat je je focust op directe behoeften en snel beslissingen neemt.

Wat is tactische procurement?
Je vraagt je waarschijnlijk af waar tactische procurement zich bevindt ten opzichte van strategische en operationele inspanningen? Het antwoord is: precies in het midden. Dit is de implementatie op middellange termijn van de strategieën die je ontwikkelt. Het omvat activiteiten zoals leveranciersselectie, contractonderhandeling en prestatiemeting.
Wat houdt het in?
Leveranciersselectie
Dit is het moment waarop je potentiële leveranciers identificeert en beoordeelt op basis van je strategische criteria, zoals kosten, kwaliteit, betrouwbaarheid en de mogelijkheid om aan specifieke behoeften te voldoen.
Contractonderhandeling
Met je strategie in gedachten kun je met die geselecteerde leveranciers onderhandelen over voorwaarden, prijzen en andere afspraken, zodat alle contracten aansluiten bij je organisatiedoelen en zowel jou als de leverancier ten goede komen.
Prestatiemeting
Hier volg je de prestaties van je leveranciers op om ervoor te zorgen dat ze voldoen aan KPI’s en bijdragen aan je strategische doelen. Dat omvat controleren of contracten worden nageleefd, hun effectiviteit beoordelen en verbeterpunten identificeren.
Kort samengevat
- Strategische procurement bepaalt de strategie die inkoopteams volgen en die aansluit bij de langetermijndoelen van je bedrijf.
- Tactische procurement implementeert de ontwikkelde strategie om effectieve uitvoering en prestatiemeting te waarborgen.
- Operationele procurement voert deze strategie uit via dagelijkse transacties en processen.
Hieronder ontdek je hoe deze drie soorten procurementactiviteiten samenwerken en je volledige procurement versterken.
Hoe integreer je strategische, tactische en operationele procurement?
Elk van deze procurementactiviteiten dient een ander doel, maar de integratie ervan is cruciaal om bedrijfsefficiëntie te bereiken en concurrentievoordeel te behalen. Zonder afstemming tussen strategisch denken, tactische stappen en operationeel handelen is de kans groter dat meer werknemers zich niet aan raamovereenkomsten houden en dat het aandeel beheerde uitgaven laag blijft.
Dit gebrek aan afstemming ontstaat meestal wanneer strategische procurement niet vroeg genoeg wordt meegenomen in de leveranciersselectie, zoals tijdens het aanbestedingsproces en de vroege projectplanning. Soms komt dit door de kosten van interne resources, waardoor tactische of operationele inspanningen deze stap over het hoofd zien.
Als je team voor strategische inkoop zich vooral bezighoudt met het toezien op naleving van raamovereenkomsten, een tactische activiteit, in plaats van commerciële voordelen binnen procurementprojecten te realiseren, dan is er duidelijk ruimte voor verbetering. Zonder een benadering die strategie op de eerste plaats zet, is de kans groter dat je te maken krijgt met lange doorlooptijden, hoge proceskosten en maverick buying dat uit de hand loopt.
Een gestandaardiseerde en
strategische aanpak
Dit alles kan echter worden voorkomen door strategisch afgestemde en gestandaardiseerde processen en tools in te voeren, inclusief automatisering, die de rollen, taken en verantwoordelijkheden van een effectieve procurementfunctie duidelijk afbakenen.
Je moet grondig kijken naar het productgebruik, de processen en de rollen van werknemers binnen je procurementafdeling om te begrijpen wat er gebeurt en waar verbeteringen mogelijk zijn. Door belangrijke vragen te beantwoorden, zoals “Wat moet centraal worden ingekocht, en voor welke producten kunnen afdelingen zelf zorgen?” en “Waar zitten onze knelpunten in het inkoopproces?”, kun je gestandaardiseerde assortimenten en processen opzetten met een mix van gecentraliseerde en gedecentraliseerde activiteiten.
Je moet ook beleid invoeren dat vereist dat strategische inkoop vanaf het begin bij projecten wordt betrokken, vooral bij strategisch belangrijke projecten met een hoge waarde. Zo kun je ervoor zorgen dat al je procurementactiviteiten de dagelijkse bedrijfsvoering ondersteunen en tegelijk bijdragen aan de strategische langetermijndoelstellingen van de organisatie.
Door strategisch denken te integreren in tactische en operationele inspanningen ben je goed op weg naar een optimaal procurementproces. Unite kan hierbij helpen: onze tools zijn ontworpen om strategisch denken in je volledige procurementfdeling te verankeren, zodat je volledige controle en transparantie hebt over leveranciersbeheer en uitgaven.

Klaar om een stap verder te gaan?
Ontdek onze uitgebreide procurementoplossing waar je hele organisatie baat bij heeft.
Strategische procurement is een holistische en toekomstgerichte benadering, gebaseerd op zakelijke principes als voorspelbaarheid, wendbaarheid en precisie. Het draait om plannen en beslissingen nemen die je procurementactiviteiten afstemmen op je bredere bedrijfsstrategie, van meer besparingen tot nauwkeurigere prognoses.
Operationele procurement verwijst naar de dagelijkse inkoopactiviteiten en transacties die de dagelijkse bedrijfsactiviteiten van je organisatie ondersteunen, waaronder de aankoop van goederen en diensten, maar ook de indirecte vraag. De focus ligt op de directe behoeften van het bedrijf, en niet op het grotere geheel.
Tactische inkoop bevindt zich tussen strategische en operationele activiteiten. Het is de implementatie op middellange termijn van je strategieën om effectieve uitvoering te waarborgen, inclusief leveranciersselectie, contractonderhandeling en prestatiemeting.
Wanneer strategische procurement buitenspel staat tijdens het aanbestedingsproces en de vroege projectplanning, heeft dat een kettingreactie tot gevolg. Dan krijg je een hoger percentage werknemers dat zich niet aan raamovereenkomsten houdt en ook een laag aandeel beheerde uitgaven. Je loopt bovendien meer bedrijfsefficiëntie en concurrentievoordeel mis.
Door strategisch afgestemde en gestandaardiseerde processen en tools te implementeren kun je rollen, taken en verantwoordelijkheden toewijzen om je procurementafdeling te versterken. Analyseer je productgebruik, processen en bestaande rollen om te bepalen waar verbeteringen mogelijk zijn. Voer daarnaast beleid in dat vereist dat strategische procurement vanaf het begin een cruciale rol speelt.
Ontdek meer over procurementstrategieën

Geoptimaliseerde procurement: de veranderende rol van CPO’s
We bekijken de uitdagingen die bedrijven ondervinden en hoe deze de functieomschrijving van CPO’s drastisch hebben veranderd.

Efficiënte inkoop in 4 eenvoudige stappen
Stappen die bedrijven moeten ondernemen om producten efficiënt aan te kopen.

Essentiële stappen om proceskosten in indirecte inkoop te verlagen
Ontdek hoe je aankoopprocessen kunt stroomlijnen om proceskosten te verlagen.
