Voor producenten met een hoog aantal bedrijfsmiddelen komen kosten, risico en uptime samen in MRO of ‘Maintenance, Repair and Operations’ (onderhoud, reparatie en bedrijfsvoering). Uit het wereldwijde betrouwbaarheidsonderzoek van ABB onder 3.600 besluitvormers blijkt: 69% schat de kosten van ongeplande stilstand in op minstens $ 10.000 per uur, terwijl een aanzienlijk aantal respondenten meent dat dit bedrag nog veel hoger ligt. Ondertussen zijn de uitgaven die dit moeten voorkomen versnipperd over tientallen leveranciers en worden deze zelden met dezelfde discipline beheerd als directe materialen. Deze spanning bepaalt MRO-strategieën anno 2026.
De huidige situatie wordt treffend samengevat in het 2026 Indirect Procurement Report: Uncertainty Driving Efficiency. Dit is de negende editie van de jaarlijkse enqête van RS (een marktleider in industriële en elektronische oplossingen) in samenwerking met het CIPS (‘Chartered Institute of Procurement & Supply’). De titel weerspiegelt een vakgebied dat volatiliteit gebruikt als katalysator voor een efficiëntere en slimmere bedrijfsvoering. Er wordt gekeken naar de druk die vorm geeft aan een MRO-strategie en de aanpak die toonaangevende bedrijven gebruiken om uptime, kosten en risico in balans te houden: leveranciersconsolidatie, discipline rond cost-to-process, snelheid bij spoedbestellingen, digitalisering en duurzaamheid.
De druk neemt toe en raakt steeds meer verweven
Inflatie blijft de grootste zorg. In de enquête van RS en CIPS vermeldt 68% van de respondenten inflatie en hogere kosten als grootste uitdaging voor het komende jaar, een stijging van 62% en het hoogste percentage sinds de pandemie. De helft (50%) ziet toeleveringsrisico als grootste zorg, terwijl verstoring van de toeleveringsketen en wereldwijde politieke onzekerheid elk door 47% worden genoemd, waarbij dat laatste percentage in één jaar tijd steeg van 37%.
Deze druk staat niet op zichzelf. Martin Wakelin, Group Head of Indirect Procurement bij Valeo Foods, stelt in het rapport dat de enige manier om flexibiliteit te behouden is om procurement als strategisch hefboommiddel te behandelen, en niet als een taak voor de back office. Kosten, continuïteit en geopolitiek zijn samengesmolten tot één strategisch vraagstuk.
Procesmatige productiebedrijven voelen dit nog scherper. In dat segment loopt de zorg over inflatie op tot wel 73%, de druk op assetprestaties tot 49% (tegenover een gemiddelde van 29%) en de uitdaging om verouderde assets te onderhouden tot 46%: een teken dat MRO voor organisaties met veel bedrijfsmiddelen onlosmakelijk verbonden is met betrouwbaarheid.
Leveranciersconsolidatie is een flexibiliteitsstrategie, niet alleen een besparingsmiddel
De structurele verschuiving in de data is leveranciersrationalisatie. De gemiddelde organisatie werkt nu met 83 MRO-leveranciers, tegenover 92 het voorgaande jaar, en enkele producenten gingen van 97 naar 73. De helft van de respondenten (50%) noemt leveranciersconsolidatie als belangrijkste efficiëntietactiek, terwijl 46% wijst op waardecreatie via leveranciersrelaties.
Dit wordt gezien als zowel een vorm van flexibiliteit als van kostenbeheersing. Minder leveranciers betekent minder administratieve processen, meer onderhandelingskracht en nauwere samenwerkingen, die gezamenlijke probleemoplossing mogelijk maken in plaats van transactioneel afdingen. Discipline is hierbij essentieel: organisaties die consolideren rangschikken tijdige levering (73%), kwaliteit (68%) en prijs (60%) als belangrijkste KPI’s voor leveranciers, hoger dan het enquêtegemiddelde. Dit toont aan dat consolidatie zin heeft indien gebaseerd op een aanpak die prestatiegericht is en niet simpelweg op het schrappen van leveranciers.
De best presterende bedrijven zetten elke hefboom in om efficiënter te werken: ze screenen elke euro aan indirecte uitgaven, consolideren tail spend leveranciers en bouwen plannen uit om risico's te beperken, zodat ze wendbaar kunnen blijven tijdens mogelijke verstoringen.
Raj Patel, Managing Director UK & Ireland, RS
Dalende cost-to-process wijst op echte discipline
Een van de duidelijkste signalen van efficiëntie volgens het rapport blijkt cost-to-process, de kosten om een bestelling te verwerken, die daalde van £ 89 naar £ 77. Van de organisaties die dit meten, rapporteert 72% nu een kostenpost onder £ 100, tegenover 59% vorig jaar. RS schrijft de daling grotendeels toe aan digitalisering.
De blinde vlek is zichtbaarheid zelf. Slechts 37% van de organisaties kent het bedrag van hun cost-to-process terwijl 38% geen idee heeft. Dat is een opvallend gat: een functie die onder zware kostendruk staat, kan niet worden geoptimaliseerd als de meeste teamleden het niet eens kunnen meten. Het CIPS stelt dat organisaties verder moeten investeren in technologie, en mogelijk AI, om betere inzichten, goede data en meer zicht op de toeleveringsketen te krijgen.
Wie snel reageert op uptime, loopt voorop
Voor productiebedrijven met een hoog aantal bedrijfsmiddelen betekent een voorraadtekort geen ongemak, maar stilstand. Het rapport laat zien dat 66% van de organisaties binnen een dag een spoedestelling kan plaatsen na ontvangst van een offerte, met enkele en procesmatige producenten die daar zelfs boven uitkomen met respectievelijk 77% en 79%.
Juist deze reactiesnelheid is waar een MRO-strategie zich bewijst. De gemiddelde MRO-uitgaven daalden zelf van £ 2 naar £ 1,7 mln., een daling van 16%, geconcentreerd in automatisering, mechanica en elektra (27%), onderhoudsdiensten (24%), gereedschap en verbruiksartikelen (20%) en PBM (18%). Het doel is kosten efficiënter beheren en tegelijk de beschikbaarheid van kritieke reserveonderdelen garanderen.
Digitalisering en gestuurd aankopen dichten het lek
Bij indirecte uitgaven lekt de MRO-waarde weg. Frequente aankopen van lage waarde vormen doorgaans een klein deel van de uitgaven, maar wel het merendeel van de transacties en leveranciers. Gestuurd aankopen, waarbij de compliant, gecontracteerde optie de makkelijkste keuze wordt, stuurt deze uitgaven naar voorkeursleveranciers en standaarddata, vermindert maverick buying en verbetert de datakwaliteit die aan de basis ligt van toekomstige efficiëntiebeslissingen.
Toch staat de adoptie nog in de kinderschoenen: slechts ongeveer één op de tien organisaties gebruikt momenteel AI in hun procurement en toeleveringsketen. De belangrijkste redenen om nieuwe procurementtechnologie in te voeren, zijn de operationele efficiëntie verhogen (39%) en interne complexiteit verminderen (36%). Digitalisering vormt de basis waarop automatisering en AI-ondersteunde besluitvorming worden gebouwd.
ESG: duurzaam op gelijke voet is de winnende aanpak
Kostendruk heeft het gesprek over duurzaamheid veranderd, maar niet beëindigd. De bereidheid om een groene meerprijs te betalen daalde naar 53%, tegenover 62% een jaar eerder en 82% twee jaar geleden, terwijl 47% nog altijd zegt dat duurzame procurement het afgelopen jaar belangrijker is geworden. Die daling over twee jaar is fors en de oorzaken zijn specifiek: 1) aanhoudende inflatie op de kosten van grondstoffen heeft vrij besteedbare budgetten onder druk gezet, 2) kapitaal dat ooit beschikbaar was om duurzaamheid te financieren, wordt nu gereserveerd voor de kernactiviteiten en 3) de prioriteiten op bestuursniveau zijn verschoven richting continuïteit en kostenzekerheid nu geopolitiek risico is toegenomen. Het netto-effect is geen afscheid maar herkadering: duurzaamheid moet nu operationele waarde bewijzen in plaats van op principiële gronden een meerprijs te rechtvaardigen.
Toonaangevende organisaties geven prioriteit aan activiteiten die zowel milieu- als kostenvoordelen opleveren: afvalrecycling (74%), hernieuwbare energie en verminderd energieverbruik (beide 60%) en energiebeheer (59%). Ook de ESG-governance wordt volwassener: in 40% van de aanbestedingen wegen ESG-criteria mee en in 33% van de contracten zijn ESG-bepalingen opgenomen, een stijging ten opzichte van 27%. De winnende aanpak is ‘duurzaam op gelijke voet’, beoordeeld op basis van de TCO of ‘total cost of ownership’ in plaats van een meerprijs.
Een MRO-strategie bouwen die stand houdt onder druk
Toonaangevende procurementteams vertalen deze druk naar een herhaalbaar operationeel model. De volgende bedrijfspraktijken vallen op bij marktleiders:
1) Leveranciers worden geconsolideerd op basis van prestaties, niet alleen op prijs door te groeperen per categorie en de beschikbaarheid van kritieke reserveonderdelen te waarborgen. Dit bouwt onderhandelingskracht op en vermindert tegelijk de administratieve rompslomp.
2) Cost-to-process is een kerntaak. Inzicht in de werkelijke interne kostprijs van een transactie is de voorwaarde voor elk geloofwaardig optimaliseringsproject. De meeste organisaties zijn hier echter nog altijd niet toe in staat.
3) Procurementteams richten zich op uptime door MRO-categorieën te segmenteren: strikte beschikbaarheid en aankoop bij twee leveranciers voor kritieke reserveonderdelen, consolidatie en volumekortingen voor verbruiksartikelen. De TCO bepaalt de keuze, niet de stukprijs.
4) Digitalisering en gestuurd aankopen om een einde te maken aan maverick buying en data zichtbaar maken die verdere verbeteringen financiert.
Conclusie
MRO-strategie is in 2026 een voortdurende afweging tussen uptime, kosten en risico. De data uit het onderzoek van RS en CIPS toont aan dat het vakgebied deze uitdaging aangaat. Leveranciersconsolidatie versterkt de flexibiliteit en onderhandelingskracht, terwijl de dalende cost-to-process getuigt van echte discipline. Tegelijkertijd wordt de duurzaamheidsbusinesscase opnieuw opgebouwd rond kostenpariteit en de TCO. De hardnekkige blinde vlek blijft zichtbaarheid: te veel organisaties kunnen nog altijd niet berekenen hoeveel er wordt besteed aan aankoop. Marktleiders die dat gat weten te dichten, via digitalisering, gestuurd aankopen en prestatiegerichte samenwerkingen, zetten onzekerheid echter om in duurzame efficiëntie.
Wat is de oplossing?
Unite is actief in 12 Europese markten en werkt samen met toonaangevende publieke en private organisaties in de productiesector. Meer weten over hoe Unite compliance in indirecte aankoop en spend intelligence ondersteunt? Neem contact op met ons team.
MRO procurement staat voor de aankoop van benodigdheden voor ‘Maintenance, Repair & Operations’ of onderhoud, reparatie en bedrijfsvoering. Voorbeelden zijn onder meer reserveonderdelen, gereedschap, verbruiksartikelen, PBM en onderhoudsdiensten, m.a.w. producten en diensten die helpen de productie draaiende te houden maar nooit deel uitmaken van het eindproduct. De uitgaven voor MRO zijn omvangrijk, versnipperd en direct gekoppeld aan de uptime van bedrijfsmiddelen, waardoor ze voor fabrikanten met veel bedrijfsmiddelen een onevenredig groot risico vormen.
Consolidatie verlaagt de administratieve kosten, vergroot de onderhandelingskracht en verdiept samenwerkingen. Uit het rapport van RS en CIPS (2026) blijkt dat het gemiddelde aantal MRO-leveranciers is gedaald van 92 naar 83, terwijl de helft van de organisaties consolidatie als de belangrijkste efficiëntietactiek vermeldt. De sterkste resultaten ontstaan wanneer consolidatie wordt aangestuurd door leveranciersprestaties, en niet alleen door het schrappen van leveranciers.
Het brengt de werkelijke kosten van je aankoopprocessen in kaart, los van de individuele artikelprijs. Uit het rapport van 2026 blijkt dat het gemiddelde daalde naar £ 77, maar slechts 37% van de organisaties heeft inzicht in hun eigen cijfers. Een kostenpost die niet wordt gemeten, kan ook niet worden geoptimaliseerd. Deze meetwaarde vaststellen ligt aan de basis voor elk serieus MRO-optimaliseringsproject.